MEDIA ZONE

Manual focus & autofocus. Πως να επιλέξουμε τον κατάλληλο τρόπο εστίασης

Η εστίαση ανέκαθεν συγκαταλεγόταν στις μεγαλύτερες ανασφάλειες του φωτογράφου. Ειδικά την αναλογική εποχή που έπρεπε να περιμένει τις εκτυπώσεις για να επαληθεύσει το νετ. Όταν, λοιπόν, το 1977, η Konica παρουσίασε την C35 AF, την πρώτη autofocus φωτογραφική (compact) μηχανή, χαιρετίστηκε από τους χρήστες, ειδικά τους ερασιτέχνες, με ενθουσιασμό αφού υποσχόταν να βάλει τέλος στην ταλαιπωρία και τα χαμένα καρέ. Φημολογείται ότι η Konica πούλησε περίπου ένα εκατομμύριο τέτοιες μηχανές.

Στη σημερινή τεχνολογία το AF αποτελεί δεδομένο και αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού ανάμεσα στους κατασκευαστές, που υλοποιούν συνεχώς νέες εξελιγμένες σχεδιάσεις autofocus για απόλυτη ακρίβεια ακόμη και σε δύσκολες καταστάσεις: µε κινούμενα αντικείμενα, µε μετωπική προσέγγιση, µε χαμηλό φως κλπ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει παραγκωνιστεί ή εξαφανιστεί το manual focus, δηλαδή η χειροκίνητη εστίαση. Παρά τη φαινομενική δυσκολία, το manual focus σε αρκετές περιπτώσεις υπερτερεί του autofocus π.χ. όταν προεστιάζουμε σε κάτι που κινείται πολύ γρήγορα ή όταν το επιβάλλει ο πολύ χαμηλός φωτισμός.
Για τις ανάγκες του άρθρου θα υποθέσουμε ότι οι περισσότεροι χρήστες προτιμούν το AF και θα μελετήσουμε ορισμένες δύσκολες περιπτώσεις όπου το manual focus θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα.

Κινούμενα αντικείμενα
Η εστίαση στα γρήγορα κινούμενα αντικείμενα μπορεί να δυσκολέψει ακόμα και τους πιο έμπειρους φωτογράφους.
Σε περίπτωση που προτιμήσουμε το AF θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η μηχανή μας έχει κυρίως δύο βασικές λειτουργίες για το AF, και από εκεί και πέρα κάθε κατασκευαστής προσφέρει και κάποιες διαφορετικές. Οι δύο βασικές όμως λειτουργίες είναι αυτές που προορίζονται για τα στατικά και για τα κινούμενα αντικείμενα. Έχουμε λοιπόν το Single shot AF (AF-S) που προορίζεται για στατικά θέματα, τοπία και πορτραίτα όπου έχουμε άνεση χρόνου. Για τα κινούμενα θέματα, αν μείνουμε στο AF, θα προτιμήσουμε τη λειτουργία Continuous AF. Σε αυτή την επιλογή, η μηχανή μας θα συνεχίσει να ρυθμίζει την εστίαση όσο έχουμε πατημένο μέχρι τα μισά το πλήκτρο απελευθέρωσης του κλείστρου.


Οι μηχανές έχουν εξελιχθεί τόσο πολύ ώστε χρησιμοποιώντας το Continuous Drive Mode να μπορούμε να πάρουμε έστω και λίγα σωστά εστιασμένα καρέ. Υπάρχουν όμως περιστάσεις που το AF θα μας προβληματίσει και τότε θα πρέπει να βασιστούμε στη χειροκίνητη εστίαση. Πολλοί φωτογράφοι χρησιμοποιούν τη μέθοδο του prefocus (προεστίασης) για να ανταπεξέλθουν σε αυτές τις λήψεις. Με το prefocus προσδιορίζουμε ένα συγκεκριμένο σημείο από το οποίο σίγουρα θα περάσει το θέμα μας και εστιάζουμε από πριν χειροκίνητα σε αυτό. Οπότε την κρίσιμη στιγμή, το μόνο που χρειάζεται είναι να πατήσουμε το πλήκτρο απελευθέρωσης του κλείστρου.

Tip
Στη λειτουργία Continuous AF έχουμε καλύτερα αποτελέσματα αν επιλέξουμε περισσότερα του ενός σημεία εστίασης.

Τοπία
Οι φωτογράφοι τοπίου είναι από τους πιο τυχερούς αφού μπορούν -και επιβάλλεται- να καθυστερήσουν όσο θέλουν: Να προσηλωθούν στη σύνθεση της εικόνας τους (που ακριβώς λόγω της ευχέρειας του χρόνου οφείλει να είναι άψογη), στη σωστή φωτομέτρηση και την ακριβέστατη εστίαση. … Γι αυτούς τους λόγους προτιμούν τον απόλυτο έλεγχο που συνεπάγεται η χειροκίνητη εστίαση.

Μacro
Στο macro δυστυχώς δεν έχουμε επιλογή παρά να μάθουμε να εστιάζουμε χειροκίνητα. Η ακρίβεια στην εστίαση είναι τόσο κρίσιμη και το βάθος πεδίου εξίσου αποφασιστικό, αλλά και οπότε σίγουρα ο έλεγχος μέσω της χειροκίνητης εστίασης αποτελεί μονόδρομο. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι ακόμα και η απειροελάχιστη κίνηση επηρεάζει δραματικά και την εστίαση και το βάθος πεδίου.

Πορτραίτα
Το ίδιο ισχύει και στα πορτραίτα. Πέρα από τον χρόνο που έχει ο φωτογράφος,
η εστίαση και το βάθος πεδίου αποτελούν και τα πιο σημαντικά δημιουργικά εργαλεία του. Και αφού πάντα εστιάζουμε στα μάτια του μοντέλου και παίζουμε με το διάφραγμα για βάθος πεδίου, η χειροκίνητη εστίαση θα μας δώσει το καρέ ακριβώς όπως το έχουμε φανταστεί.

Χαμηλός φωτισμός και χαμηλό contrast
Οι λήψεις σε υποφωτισμένους χώρους δυσκολεύουν τις περισσότερες σύγχρονες μηχανές, ειδικά αν έχουν φακούς μετρίας φωτεινότητας. Τότε παρατηρούμε ότι το autofocus “ψάχνεται” και αργεί. Η βοηθητική λυχνία (AF Assist) μας δίνει κάποια λύση σε αυτές τις περιπτώσεις αλλά μόνο στα κοντινά αντικείμενα. Επιπλέον τα συστήματα AF με PhaseDetect δυσκολεύονται με ομοιόμορφες, ενιαίες επιφάνειες χωρίς λεπτομέρεια και όταν δεν υπάρχει στη σκηνή αρκετό κοντράστ. Τότε, η χειροκίνητη εστίαση αποδεικνύεται σωτήρια.

ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ…
Οι παλιότεροι φωτογράφοι των δεκαετιών ‘50 και ‘60 συνήθιζαν το guess focus δηλ. την κατ’ εκτίμηση εστίαση, με κατά προσέγγιση υπολογισμό της απόστασης, στις χειροκίνητες compact της εποχής εκείνης. Αλλά και όσοι είχαν τηλεμετρικές (rangefinder) και SLR, μάθαιναν να εστιάζουν γρήγορα με το μάτι. Η εξοικείωση με έννοιες όπως ζωνική εστίαση και βάθος πεδίου είναι απαραίτητη για το φωτογράφο που θα ασχοληθεί με το αντικείμενο.

πηγη .photo.gr